Stukadoren kan veel groener (deel II)

Aug 1
Geplaatst door
Stukadoren gipsafval - Mebest 2017/3

Volgens Christijn van den Heuvel kan de enorme hoeveelheid stukadoorgips die wordt weggegooid met 90% worden gereduceerd. (foto: Jan Willem Kommer)

Als er één product goed recyclebaar is, dan is het wel gips. Toch gaat er jaarlijks zo’n 9 miljoen kilo gips de vuilnisbak in. Stukadoorsgips wel te verstaan. Dat kan anders, leert het onderzoek waarmee Christijn van den Heuvel afstudeerde aan de TU in Eindhoven.

Heeft u deel I van ‘Stukadoren kan veel groener’ al gelezen? 

Hoe kan het beter?

Onderdeel van het afstudeeronderzoek is verbetervoorstellen doen. Daar heeft Christijn er een aantal van.
“Omdat de gipsspuit een grote veroorzaker van afval is, heb ik gekeken wat daar te winnen valt. Nu heb je één zware machine die op een centraal punt in het gebouw staat en van waaruit alle ruimtes worden bediend met een heel lange slang met een flinke diameter. Je zou dat kunnen splitsen in twee apparaten. Eén gedeelte staat buiten het gebouw en pompt water en gips door twee aparte slangen naar binnen, naar een kleine en lichte mengmachine. Omdat dat apparaat makkelijk hanteerbaar is, is een korte dunne spuitslang voldoende. Dat betekent minder afval bij het opstarten én bij het schoonmaken.”

gipsafval stukadoren - Mebest 2017/3

De grootste veroorzakers van gipsafval zijn de gipsspuit en het afreien, blijkt uit het afstudeeronderzoek van Christijn van den Heuvel. (foto: Jan Willem Kommer)

“Bij het afreien valt ook veel te winnen, dat zorgt samen met de spuitmachine voor zo’n 65% van het afval. De stukadoor maakt vooraf een inschatting van wat hij nodig heeft. Door zijn manier van werken is die vrijwel altijd te hoog. Eigenlijk zou je niet alles in één keer moeten opzetten, maar in twee keer. Bij de eerste keer laat je een flink deel van de wand open. Je gaat dan afreien wat is opgezet. Wat van de muur komt, wordt opgevangen in knoeibakken die onder aan de wand staan. Dat materiaal zet je opnieuw op en als dat dan nog nodig is, dan kan er nog bij worden gespoten. Ook dat moet worden afgereid en ook dan houd je afval over, maar dat is veel minder dan nu het geval is. Ook omdat het een kleiner volume is dat moet worden ingeschat en dat is makkelijker dan voor een groter oppervlak.”
“Verder is het van belang dat wat er nog aan afval ontstaat ook daadwerkelijk kan worden gerecyled. Nu lukt dat niet want de stukadoor gooit de gipsdrab en de overtollige mortel vaak in de zakken waarin de poeder is aangeleverd. Dat maakt recyclen ingewikkeld, zeker omdat er steeds vaker plastic in het verpakkingsmateriaal wordt verwerkt. Daarom zou er met silo’s moeten worden gewerkt. En wat er nog aan gipsafval is, kan worden opgeslagen in siliconen bakken. Je kunt de gips daar heel gemakkelijk uitkrijgen en zonder vervuiling van de verpakking. Al het afvalgips zou bij de groothandel kunnen worden verzameld en vandaar in grote volumes naar een recyclestation worden gebracht.”

Wat levert het op?

Christijn van den Heuvel heeft becijferd hoeveel er kan worden bespaard.
“De andere manier van opzetten, afreien en afval opvangen, hergebruiken en verzamelen is in de praktijk getest. De spuitmachine uiteraard niet maar het ontwerp en de theoretische reductie heb ik wel met een machinebouwer besproken. Door deze maatregelen wordt er 61% minder afval geproduceerd dan voorheen en van het resterende afval is het merendeel te recyclen. Nog maar 11% van wat er nu aan gipsafval wordt geproduceerd en weggegooid is niet recyclebaar. Een totale reductie van bijna 90% dus!”

En wat kost het?
Stukadoren gipsafval Mebest 2017/3

Een handzamere gipsspuit zou niet alleen minder afval produceren maar ook een verbetering van de arbeidsomstandigheden opleveren. (foto: Jan Willem Kommer)

Alles heeft een prijs, zo ook de besparing op gips die Christijn van den Heuvel heeft berekend.
“De aanpassingen kosten op jaarbasis zo’n €1.200 extra. Dat is bij een volume van zo’n 4300 m2 per jaar een meerprijs van circa 30 cent per m2. Kosten hoeven dus het probleem niet te zijn. Financieel voordeel verwacht ik niet. Ik neem niet aan dat een recyclestation zal betalen voor een kilo gips en doordat de gipsprijs zo laag is zullen de materiaalkosten ook niet drastisch dalen. Op het gebied van arbeidsomstandigheden zie ik wel winst. De stukadoor hoeft per dag zo’n 140 kg minder gips te versjouwen. Hij hoeft ook niet meer met zware machines te slepen en hij werkt met een spuitslang die tot 35% lichter kan zijn. Door de handzamere machine kan hij ook kleine projecten machinaal doen en dat is minder arbeidsintensief dan handmatig verwerken.”

Gaat het lukken?

Of het allemaal genoeg is om deze toch wel ingrijpende kentering in gang te zetten?
“Het zal niet vanzelf gaan, daar is inzet van de héle branche voor nodig. Er is vaak een grote financiële prikkel nodig om mensen aan te zetten tot verandering. Misschien dat het helpt als er een soort ‘Groen’-keurmerk komt voor stukadoors die er wel oog voor hebben maar zich op dit moment eigenlijk niet echt kunnen onderscheiden. In de praktijk zie je dat keurmerken wel effectief kunnen zijn. Sowieso heb je hier pioniers voor nodig die het leuk en belangrijk vinden om duurzame werkwijzen en materialen te gebruiken. Die redden het echter niet alleen. Je hebt ook de steun van brancheverenigingen, fabrikanten en leveranciers nodig. Het lijkt mij hoe dan ook belangrijk dat er iets gebeurt. Het kan zomaar zijn dat de stukadoorsbranche op termijn te maken krijgt met strengere regels op het gebied van duurzaamheid, of van arbeidsomstandigheden zoals we dat bij de vloerenbranche hebben gezien. En je kunt maar beter voorbereid zijn.”

Dit artikel is ook gepubliceerd in Mebest nr. 3 van 2017

Geplaats in: Stukadoor
Tags: ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


× 1 = one

Background