Place2BU: Supersnelle oplossing voor woningtekort

Dec 11
Geplaatst door
(foto: Jan Willem Kommer)

(foto: Jan Willem Kommer)

In alle opzichten is Place2BU in Utrecht een uitzonderlijk project. Zo’n 500 jongeren, statushouders en mensen uit de maatschappelijke opvang wonen er naast elkaar en staan elkaar bij. Hun woningen zijn in 25 weken gebouwd, prefab in de werkplaats. 

 

Lichter is beter

Place2BU staat op het terrein Overtuin in de Utrechtse wijk Leidsche Rijn, maar de woningen zijn zo’n 45 kilometer verderop gebouwd. In Veenendaal, om precies te zijn; op bedrijventerrein Nijverkamp, in een hal van Hardeman B.V. Het bouwbedrijf maakte de constructie van de modules, Van Ginkel Afbouw uit Renswoude bouwde ze af. De twee bedrijven zijn al een aantal jaren bezig om gezamenlijk een goed concept voor kleine prefab woonunits te ontwikkelen.
Bij een van de eerdere varianten werden wanden met gasbetonpanelen gemaakt en vervolgens afgewerkt met spack. “Het gewicht leverde echter problemen op”, zegt Marco van Ginkel van het afbouwbedrijf. “Bij het hijsen zorgde het voor de nodige spanning in de constructie waardoor het spackspuitwerk barstte. En we kwamen boven het maximale gewicht uit voor normaal transport over de weg. Daarom hebben we voor metalstud gekozen. Dat is een stuk lichter, je hebt wat tolerantie in de profielen en de bakken en gipsplaat zelf kan ook wat hebben.” Place2BU is het eerste project waarin het concept daadwerkelijk is gerealiseerd.

Overdaad schaadt niet

Elke module bestaat uit een stalen vloerframe van H-profielen waar Hardeman in de loods stalen kokers op plaatste voor de wandconstructie. Die zijn met dwarsliggers en windverbanden aan elkaar gekoppeld en op hun plaats gehouden. In het vloerframe legde het bouwbedrijf gasbeton-elementen van 60 cm breed en 20 cm dik, dat levert een goede bijdrage aan de geluidsisolatie en de brandwerendheid. Van Ginkel Afbouw bouwde vervolgens de buitenwanden en plafonds in het stalen frame. Beide onderdelen zijn 60 minuten brandwerend. “Dat is voor sommige situaties wellicht overgekwalificeerd, maar dan voldoet hij in ieder geval altijd”, licht Marco van Ginkel die keuze toe. “Als ze altijd die 60 minuten brandwerendheid halen, dan kun je ze overal inzetten zonder dat je steeds weer een aanpassing moet doen om hogere eisen te halen.” Grote voordeel van modulebouw is immers tijdswinst die er mee te boeken valt en die valt en staat met uniformiteit op zoveel mogelijk vlakken.

Meten en passen

Voor de benodigde wanden en plafonds én het bijbehorende certificaat om de brandvertragende prestaties ook richting opdrachtgevers te kunnen bevestigen, wendde het afbouwbedrijf uit Renswoude zich tot Knauf. Marco van Ginkel: “Ze hebben ons geholpen met het ontwikkelen van het concept en een speciaal projectboek voor ons gemaakt waarin de opbouw van de wanden en plafonds precies beschreven staat. En tijdens de bouw kwamen ze ook nog regelmatig kijken of we wel bouwden zoals ze hadden voorgeschreven.” Dat laatste is niet bepaald onbelangrijk want afwijken van de montagevoorschriften kan gevolgen hebben voor de brandveiligheid.
Knauf maakte alle onderdelen voor de wanden en de plafonds op maat. “Alles is vooraf helemaal uitgewerkt” zegt Marco van Ginkel. “We zijn begonnen met een demomodel bouwen zodat we van elk onderdeel de exacte maat wisten. De leveranciers konden het dan op maat aanleveren. Passtukken maken doe je liever niet op de werkplaats; het kost erg veel tijd en arbeid is nou eenmaal het duurste component van een bouwproces.”
De monteurs konden zich in de hal dus beperken tot alle onderdelen op de juiste plek zetten. Een soort lopendebandwerk, geeft Marco van Ginkel toe. “Maar daar hebben we de mensen ook op uitgezocht. Monteurs die liever traditioneel werk doen, zetten we hier niet op, die werken in de gewone projecten.”

Vouwbare gipsplaat

Het 60 minuten brandwerende plafond van de modules bestaat uit 100 mm profielen die ruggelings tegen elkaar aan zijn geplaatst en geparkerd. Tegen dat frame aan monteerden de mannen van Van Ginkel Afbouw een dubbele laag 15 mm dikke DF-platen. Op de gipsplaten is nog een laag isolatiewol aangebracht. De zijwanden hebben ook twee lagen gipsplaat, alleen zijn hier 12,5 mm DF-platen gebruikt; de profielen zijn 75 in plaats van 100 mm. Met deze opbouw levert de wand een geluidsisolatie van 38 dB.
De modules voor Place2BU zijn zo’n 17 m lang en 3,5 m breed. Ze bevatten elk twee woonunits van 7 x 3,5 m, van elkaar gescheiden door een gang. Voor de gangwand was 30 minuten brandwerendheid voldoende. Die is gerealiseerd met een 100 mm dikke wand van 70 mm profielen met aan beide zijden een enkele laag 15 mm dikke stootvaste Diamond Board en 60mm Acoustifit glaswol daartussenin.
Elke studio bestaat uit een gecombineerde woon-/slaapkamer en een natte cel met douche en toilet en aan de buitenzijde ervan een keukenblokje. Ook voor de bescheiden badkamers gebruikte Van Ginkel Afbouw gipsplaten op metalen regelwerk. Voor hoeken en koven is Klick Board gebruikt; een Diamond Board met een vouwbaar profiel erin waarmee gemakkelijk een stabiele en sterke haakse buitenhoek kan worden gemaakt.

Pakhuis-look

Vanuit de hal in Veenendaal zijn de modules met de vrachtwagen naar Utrecht gebracht. Om ze tijdens het transport droog te houden en er voor te zorgen dat er niets kon wegwaaien, waren ze aan de buitenzijden met folie omwikkeld. Op de plaats van bestemming werden de modules met een kleine tussenruimte naast elkaar geplaatst en tot een hoogte van vijf stuks op elkaar gestapeld. De gangen van de aparte modules zijn op elkaar aangesloten en er zijn trappenhuizen aan beide kopse kanten geplaatst, eentje zelfs met een lift. Vijf van die stapels zijn er gemaakt, elk bestaat uit maximaal 50 modules en dus 100 woonstudio’s. Aan de buitenzijde zijn ze afgewerkt met sandwichpanelen zodat niet meer te zien is dat het om allemaal losse onderdelen gaat. Loze puntgeveltjes zorgen zelfs voor een pakhuisachtige uitstraling.

Tijdrovende afwerking

Voor van Ginkel Afbouw restte in Utrecht nog het afwerken van de wanden en de plafonds met spack. “Eigenlijk is dat het enige geweest waarvan we nu zeggen dat we het beter anders hadden kunnen doen”, zegt Marco van Ginkel. “Je hebt het namelijk wel over zo’n 500 units verdeeld over vijf gebouwen van vijf verdiepingen. Met al het afplakken en heen en weer lopen kostte het spackspuiten op de bouwplaats gewoon te veel tijd.” En uiteindelijk draait het bij modulebouw vooral om zo efficiënt mogelijk werken.
In de werkplaats is dat in ieder geval goed gelukt. Door het ontwerp en het prefab bouwproces zo te optimaliseren, konden de woningen voor PlacesBU in een razend tempo worden gemaakt. De planning was om in de eerste week één woning per dag op te leveren. Na twee weken werd dat opgeschroefd naar twee per dag en op een gegeven moment rolden er dagelijks zelfs drie van de band. “Dat was deels vanwege de planning maar er kwam ook een stuk prestige bij kijken. Het is toch geweldig als je in 25 weken voor 510 mensen onderdak kunt maken!”

 

Doorontwikkelen

“Bij een volgend project moeten de units compleet met wand- en plafondafwerking de hal verlaten”, zo besloten bouwer Hardeman en afbouwer Van Ginkel na de ervaring bij Place2BU met het spackspuiten. Het is geen loze praat gebleken. In oktober bouwden ze in Veenendaal ruim 120 modules voor een project in het Zwitserse Sion. De plafonds werkte Van Ginkel nu af met Agnes-platen en de wanden met Clickwall van Unilin. “Dat zijn 10 mm dikke panelen die op dezelfde manier inklaar klikken als kliklaminaat”, legt Marco van Ginkel uit. “We bevestigen ze op de gipsplaatwanden met lijmkit en spreidnieten in de naad. Je ziet niets van die verbinding. De platen hebben een fijn structuurtje en zeker als de gipsplaatondergrond goed vlak is, vallen de naden absoluut niet op.” Netjes dus. En het scheelt zeeën van tijd.

 

Skaeve Huse

Naast de stapels studio’s bouwden Van Ginkel en Hardeman in de werkplaats ook nog zeven Skaeve Huse voor Overtuin, pal naast Place2BU. De woningen zijn bedoeld voor mensen die onvoldoende sociale vaardigheden hebben om in een portiekwoning of rijtjeshuis in een stedelijke woonbuurt te wonen en zich aan de gedragsregels te houden die daar gelden. Op een rustige plek en met begeleiding lukt het ze wel, dan zorgen ze voor aanzienlijk minder overlast.
Net als de units van Place2BU zijn de Skaeve Huse prefab gebouwd in de hal van Hardeman. Het zijn dezelfde modules en op dezelfde wijze gebouwd, maar anders dan bij de studentenwoningen heeft van Ginkel Afbouw in elke module één wooneenheid gemaakt. Elk Skaeve Huus heeft een woonkamer, een slaapkamer, een natte cel en een halletje.

 

Place2BU

Opdrachtgever: Esprit projectontwikkeling, Holten
Architect: Guido Bakker, Veenendaal
Aannemer: Hardeman BV, Veenendaal
Afbouw: Van Ginkel Afbouw: Renswoude

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


four × = 4

Background