Vereeuwigd in een vorstelijk alternatief

Jun 20
Geplaatst door
Panorama Cornielje biedt een verrassend wijds uitzicht over de Betuwe en het stroomgebied van de Nederrijn. (foto: Klokhuys tekst en foto)

Panorama Cornielje biedt een verrassend wijds uitzicht over de Betuwe en het stroomgebied van de Nederrijn. (foto: Klokhuys tekst en foto)

Het Dunoplateau bij Heveadorp biedt een royaal uitzicht over de Nederrijn en de Betuwe. Een stukje ervan, Panorama Cornielje, is vernoemd naar de Commissaris der Koning in Gelderland. De naam vereeuwigd in een bescheiden bankje van vorstelijk graniet; Regal Black. 

Keihard bedankje

Mens en natuur hebben er met duidelijke letters geschiedenis geschreven. Het Dunoplateau is een stuwwal, gevormd in de voorlaatste ijstijd toen de bewegende ijskap grote massa’s grond voor zich uitduwde. De rivier sneed daar een grote hap van weg en liet een plateau achter met een overweldigend wijds uitzicht over het zo’n 80 meter lager liggende land. OnNederlands en onweerstaanbaar voor één van de grondbezitters om er in de 18e eeuw een landhuis te bouwen. Duinoog heette het. Via diverse eigenaren kwam het in de jaren 30 het in bezit van het Geldersch Landschap. De stichting maakte er een hotel van dat enige vermaardheid verwierf vanwege het terras met het fantastische uitzicht. Zoals zoveel bouwwerken in de omgeving overleefde ook Duno de Tweede Wereldoorlog niet. Het werd niet herbouwd maar er bleven wel wat restanten achter; een deel van de entree van het landhuis, een stuk vloer van een theekoepel en overblijfseleen van het toegangshek. In 2016 startte Geldersch Landschap & Kastelen met het herstel van een aantal waardevolle elementen van het landgoed. Het voormalige hotel met zijn befaamde terras is niet teruggebracht, maar wel is de plattegrond ervan zichtbaar gemaakt. Op de mooiste plek is een nieuw bankje geplaatst. ‘Panorama Cornielje’ staat er op. Een onuitwisbaar bedankje aan Clemens Cornielje, Commissaris der Koning in Gelderland, voor zijn betrokkenheid bij het landschap van de provincie.

Verrassend aantrekkelijk alternatief

Het bankje is ontworpen door GroundLevel, producent/leverancier van duurzaam straatmeubilair. Het bestaat uit een zitting van stroken Robinia hout op een RVS-frame, vastgezet op blokken graniet. Die natuursteen is niet een erg voor de hand liggende keuze, legt Daniel Veltmaat uit. Hij is directeur van Koninklijke Hesselink, de steenhouwer die het keiharde onderstel verzorgde. “Meestal wordt dit soort dingen in beton uitgevoerd”, zegt hij. “Dat gaat we lang mee, maar heel erg duurzaam is het niet. Beton is een fabricaat, samengesteld uit diverse materialen en producten. Terwijl je graniet zo uit de berg haalt. Heel natuurlijk dus, en het is minstens zo hard als beton en gaat langer me. Het idee is vaak dat het erg duur is maar zeker als het gaat om meubilair dat in kleine oplages wordt gemaakt, kan natuursteen ook nog eens heel concurrerend in prijs zijn; je hoeft immers geen dure mallen te maken.” Met dat verhaal wist hij GroundLevel over te halen om een voorstel te mogen maken voor Panorama Cornielje. Met succes.

Passend antwoord op alle vragen

Opdrachtgever Geldersch landschap en kastelen had een aantal eisen waar het materiaal aan moest voldoen; een lange levensduur en onderhoudsvrij. “Graniet kan alles aan”, zegt Daniel Veltmaat vol overtuiging. “Vocht, vervuiling; allemaal geen probleem. Wat er opkomt aan vuil spoelt er vanzelf weer af als het regent. Terwijl beton er na verloop van tijd toch minder mooi gaat uitzien.” Uiterlijk was ook een niet onbelangrijk punt. Ook daarin had natuursteen een voordeel boven beton, aldus de voormalig steenhouwer. “We hebben een aantal monsters laten zien, waaronder Regal Black. Dat is een grijze graniet met een groene tint; een steen die erg mooi kleurt als het nat wordt.” De uit India afkomstige natuursteen viel erg in de smaak bij de opdrachtgever.
Dan was er nog het punt van het ontwerp. GroundLevel had een kwartronde bank ontworpen met een tekst op de achterzijde. Voor de natuursteenbedrijf uit Zutphen geen probleem om dat te maken. “Met steen kun je eigenlijk elke radius maken; ook bijvoorbeeld een cirkel met een diameter van 25 meter. Wel ben je afhankelijk van het formaat van de blokken steen, maar dan maak je zo’n cirkel uit losse onderdelen.”
De belettering kon Koninklijke Hesselink ook verzorgen. Het bedrijf zit vooral in het grafwerk en in dat segment is zandstralen van letters, cijfers en afbeeldingen een van de voornaamste onderdelen van het werk.

Liever geen spelfoutjes

De steen komt uit het noorden van India, uit een groeve die tot voor enkele jaren onderdeel van bedrijf uit Zutphen was. Aan de hand van AutoCAD-tekeningen die in Nederland werden gemaakt, zaagden de Indiërs ter plekke de twee forse blokken Regal Black, van 220 bij 50 bij 45 centimeter, in de juiste radius. De steen werd er ook bewerkt. Geldersch Landschap en Kastelen had voor een gezoet oppervlak gekozen. Het matte uiterlijk dat dat oplevert, past beter in een natuurlijke omgeving dan het glanzende resultaat van polijsten. En een gezoet oppervlak is gladder dan gebrande steen, wat ook aan te raden is voor deze locatie.
Het zandstralen van de letters gebeurde in de werkplaats in Zutphen. “Ze spreken in India geen woord Nederlands dus ze zullen veel minder snel in de gaten hebben als er iets verkeerd is gespeld”, legt Veltmaat het risico uit. “Natuurlijk kun je zulke foutjes wel herstellen, maar dat kost tijd en geld. Je moet dan alles eraf frezen. En omdat het bankje uit twee blokken bestaat, zouden we dat dan van allebei moeten doen, want je wit natuurlijk wel dezelfde diktes houden.”

Zware operatie

Aannemer GroundLevel plaatste de blokken graniet op het Dunoplateau. Een hele operatie waar een torenhoge kraan aan te pas kwam, want de opdrachtgever wilde geen zwaar materieel door de bossen en op het plateau.
Vanwege het forse gewicht van het bankje, elk blok Black Regal weegt zo’n 1,2 ton, moest het Dunoplateau eerst goed voorbereid worden. In een bak van betonbanden werd zo’n 60 tot 70 cm granulaat gestort en stevig aangetrild. De blokken zijn rechtstreeks op die ondergrond geplaatst. Onderling verbinden hoefde niet, het gewicht en de stabiele bodem zorgen er wel voor dat ze niet weglopen. “En mocht er toch onverhoopt eentje wat verzakken, dan zul je dat niet zien”, zegt Daniël Veltmaat. “We hebben de naad afgewerkt met een flexibele kit.
Het stalen frame en de houten zitting monteerde GroundLevel er ter plekke op. “De gaten hebben ze wel bij ons in de werkplaats geboord maar we hebben ze afgeraden om meteen ook de zittingen te plaatsen. Dat zou gegarandeerd stuk gaan met het transport.”
28 maart werd het bankje met de tekst Panorama Cornielje feestelijk onthuld door de naamgever. Met de zomerse dagen in het voorjaar werd er meteen al veelvuldig gebruik van gemaakt; zeker in de middag is het een heerlijk schaduwrijke plek om te zitten en te genieten van de vergezichten.

Panorama Cornielje

Opdrachtgever:Geldersch Landschap en Kastelen, Arnhem
Ontwerper en aannemer: GroundLevel, Spankeren
Natuursteenwerk: Koninklijke Hesselink B.V., Zutphen

Over het natuursteenbedrijf

Opgericht in 1908 is Koninklijke Hesselink B.V. dit jaar 110 jaar oud. Een respectabele leeftijd waaraan het natuursteenbedrijf het predikaat ‘Koninklijk’ heeft te danken.
In het verleden was het bedrijf zowel actief in de bouw als in grafwerk. Langzamerhand is de balans voornamelijk op dat laatste komen te liggen, zo’n 95% van het werk bestaat uit grafmonumenten. Slechts een klein gedeelte van de omzet komt uit luxe interieurwerk als aanrechtbladen. De laatste jaren wordt de focus weer meer gericht op bouwgerelateerde projecten, voornamelijk meubilair voor de openbare ruimte. Net als bij de overige activiteiten gaat het dan niet om seriematig werk maar om unieke stukken of kleine oplages.
Koninklijke Hesselink heeft drie vestigingen, in Apeldoorn, Sneek en in Zutphen. De eerste twee zijn louter showrooms, in Zutphen zit naast de showroom ook een werkplaats. Tot 2008 was Koninklijke Hesselink daarnaast nog eigenaar van een steenhouwerij in India. Dat onderdeel is in 2013 verzelfstandigd en werkt alleen in opdracht van het voormalige moederbedrijf. Koninklijke Hesselink haalt er het gros van de materialen vandaan, deels voor eigen gebruik maar ook voor de verkoop. Het bedrijf heeft namelijk ook een groothandel, Wellshine Graniet India.
website: www.hesselink.nl

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


four × 6 =

Background